tugba

İSLÂM DEVLETİ

Ortaçağ' da, Ön Asya'da ve Akdeniz çevresinde Müslüman Arapların ve öteki Müslüman milletlerin birlikte kurmuş oldukları ümmet birliği esasına dayanan büyük devlet (VII. yüzyıl -XIII. yüzyıl). İslâm peygamberi Hz. Muhammed , İslam Devleti'nin kurucusudur. O, dağınık bir halde yaşayan Arap kabileleri arasında din birliğini sağlayarak güçlü bir devlet oluşturmuştur.

Hz. Muhammed'den sonra Dört Halife döneminde Suriye, Irak, İran ve Mısır alınmış, İslâm devleti büyük bir imparatorluk olmuştur (632-661).

Emeviler zamanında, Kuzey Afrika, Endülüs (İspanya), Batı Türkeli, İslâm Devleti'ne katılmış, böylece Akdeniz çevresindeki ülkelerin büyük bir bölümü bu devletin yönetimi altına girmiştir (661-750).

Abbasiler döneminde İslâm Devleti yalnızca bir "Arap devleti" olmaktan çıkmış, İslâm dinini benimseyen bütün milletlerin ortak devleti olmuştur. Abbasiler zamanında (750-1258). Doğu Roma İmparatorluğu ile başarılı savaşlar yapılmış, sınırlarda bazı yerler ele geçirilmiş, özellikle uygarlıkta ilerleme sağlanmıştır.

Abbasiler, batıda Atlas Okyanusundan, doğuda Hindistan'a kadar uzanan ve içinde çeşitli milletlerin yaşadığı bu büyük İslâm Devleti'ni tekli bir yönetim altında tutamadılar. Başkentten uzaktaki illerden başlayarak çeşitli bölgelerde yeni yeni yarı bağımsız beylikler ve devletler kuruldu. Bunlar, Bağdat'ta oturan ve Peygamberin amcasının soyundan olan Abbasi halifelerinin yüksek egemenliğini ve din başkanlığını tanıyorlarsa da gerçekte bağımsız davranıyorlardı. Zamanla Abbasi halifelerinin siyasal bir gücü kalmadı. Cengiz'in torunu Hulagu Bağdat'ı alarak Abbasiler'e son verdi (1258).

İslâm Devleti'nin dağılmasından sonra pek çok İslam devleti kurulmuştur,

__________________