tugba

İNÖNÜ SAVAŞLARI

Kurtuluş savaşı sırasında, Bata cephesinde Türklerle Yunanlar arasmda İnönü'nde yapılan iki savaş.

Birinci İnönü Savaşı, Batı cephesinde Türk ordusunun Yunanlarla yapağı ilk önemli savaştır (9-11 Ocak 1921). Batı cephesi komutanlığına atanan Albay İsmet Bey (İnönü), kısa sürede dağınık bir halde bulunan birlikleri komutası altında topladı. Bu sırada ayaklanan Çerkez Ethem'in kuvvetleri dağıtıldı. Yunanlar, Çerkez Ethem'in kuvvetlerinin kendilerine katılmasını fırsat bilerek Bursa üzerinden saldırıya geçtiler (6 ocak 1921). Uşak cephesinde de şaşırtıcı hareketlerde bulundular. Türk kuvvetleri, Eskişehir'in batısında İnönü'nde Yunan ordusunu karşıladılar. Düşman ordusu Türk kuvvetlerinin üç katından çoktu. Savaş, 10 ocak sabahı sisli bir havada başladı. Her an değişik durumlar gösteren çetin ve kanlı çarpışmalardan sonra, Yunanlar yenilerek 10 -11 ocak gecesi Bursa'ya doğru geri çekildiler.

Türk askeri ve subayı, bu çarpışmalarda yeniden kendini bulmuş, bütün gücünü ve yeteneğini, ortaya koymuştur. Cephe komutanı albay "İsmet Bey, kazanılan bu zafer üzerine generalliğe yükseltildi

İtilaf devletleri, yeni Türk devletinin sağladığı başarılar üzerine Sevr antlaşmasında, değişiklik yapmayı gerekli gördüler. Bu durumu görüşmek üzere Londra konferansı yapıldı. Fakat bundan bir sonuç çıkmadı.

İkinci İnönü Savaşı, Batı cephesinde Yunanlarla ikinci kez yapılan savaştır (26 Mart-1 Nisan 1921). Yunanlar, Londra konferansı sürerken yeni bir saldın için hazırlıklara başlamışlardı. Amaçları, Sevr antlaşmasını zorla Türklere kabul ettirmekti. Yunan kuvvetleri 23 mart 1921'de Bursa'dan Eskişehir'e ve Uşak'tan Afyon'a doğru ilerlemeye başladılar. Yunan ordusu 40 bin, Türk ordusu 24 bin kişi kadardı. Yunanlar, 26 martta İnönü mevzilerine yapmaya başladıkları saldırılarda bazı başarılar sağladılar. Türk askerleri, subayları ve komutanlarıyla birlikte omuz omuza savaşarak düşman saldırılarına karşı koydular. Yunanlar, 30 martta aldıkları yardıma birliklerle yeniden saldırıya geçtiler. Türk ordusunun sağ kanadı Ankara'dan gelen birliklerle karşı saldırıya geçince, Yunan saldırısı kesin olarak kırıldı. Düşman, 31 mart 1 nisan gecesi, dağınık bir halde geri çekildi. Böylece, düşman ordusuna karşı az kuvvet, fakat sarsılmaz bir iman ve yüksek fedakarlıklarla savaş kazanılmış oldu. Bu ikinci zafer, yurdun her yerinde büyük törenlerle kutlandı. Mustafa Kemal, Batı cephesi komutam İsmet Paşaya gönderdiği bir telgrafla bu başarıyı içten bir övgü ile kutladı.

Uşak üzerinden ilerleyen Yunan kuvvetleri, Afyon'u almışlardı. İkinci İnönü zaferinden sonra, buradaki kuvvetlerimizden bir bölümü Uşak üzerine gönderildi. Düşman, burada da yenilgiye uğratılarak Afyon kurtarıldı.

__________________